Het Research Center for Material Culture van Wereldmuseum nodigt, in nauwe samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen en Wereldlab, Shola von Reinhold, Satch Hoyt, Eunsong Kim en Carine Zaayman uit voor het publieksprogramma Making Worlds: Reimagining the Archive.
Afbeelding: Satch Hoyt, Afro Sonic Map #8, 2017, acryl op linnen, (210 x 150 cm). Foto: Trevor Lloyd Morgan.
Making Worlds is een doorlopend samenwerkingsprogramma tussen Wereldlab en de Radboud Universiteit om de mogelijkheden van de mondiale kunstgeschiedenis te verruimen. Wat zou er gebeuren als we de praktijk van de kunstgeschiedenis herinterpreteren als een vorm van world making, waarbij zowel archivale als speculatieve benaderingen een rol spelen?
Deelname is gratis, maar aanmelden is verplicht via de ticketlink die binnenkort op deze pagina verschijnt.
Recente initiatieven om vraagstukken op wereld-, globale of planetaire schaal aan te pakken, wijzen op de noodzaak om het academische discours en de academische praktijk te herzien in dialoog met literaire fictie, kunst en performance. Als de kunstgeschiedenis streeft naar wat Boaventura de Sousa Santos ‘cognitieve rechtvaardigheid’ noemt, oftewel het verdedigen van pluralistische manieren van weten, dan zouden haar vorm en presentatie evenzo gevarieerd moeten zijn.
De eerste editie van dit programma, Making Worlds: Reimagining the Archive, biedt presentaties, gesprekken en performances door kunstenaars en wetenschappers die geïnspireerd zijn door de problemen en mogelijkheden van het archief – een ruimte van verzameling en categorisering die gevormd is door kolonialiteit. Het evenement is verdeeld in twee thematische sessies: ‘Archival Gaps’ en ‘Archival Abundance’. In de eerste sessie stellen we de vraag: hoe kunnen kunstenaars en wetenschappers op productieve wijze kritiek leveren op de hiaten, uitwissingen en het geweld van het koloniale archief? De auteur Shola von Reinhold biedt een mogelijk antwoord in hun roman Lote. De hoofdpersoon van het boek ontdekt fragmentarisch archiefmateriaal over een vergeten zwarte Britse modernistische figuur, wat een obsessie in gang zet die hem diep de geschiedenis in voert en nog dieper in de vreemde hoeken van de hedendaagse kunstwereld. Von Reinhold zal een lezing geven over zijn werk en in gesprek gaan met de huidige Wereldlab-fellow en wetenschapper Eunsong Kim. In haar recente boek ‘The Politics of Collecting: Race & the Aestheticization of Property’ laat Kim zien hoe het op ras gebaseerde kapitalisme het verzamelbeleid van Amerikaanse musea en archieven in de twintigste eeuw heeft bepaald. Kim laat zien hoe de uitsluitingslogica van het kolonialisme en eigendomsrechten cruciaal is voor het begrijpen van zowel historische archieven als de preoccupatie van de hedendaagse kunst met ‘immaterialiteit’.
De tweede sessie keert de eerste om en vraagt hoe we archieven kunnen benaderen vanuit het perspectief van overvloed in plaats van gebrek. Kunstenaar en RCMC-wetenschapper Carine Zaayman bespreekt haar theorie over het ‘anarchive’, een koloniaal geconstrueerde archiefafwezigheid die opnieuw wordt voorgesteld als een vruchtbare plek voor artistieke interventie. Haar recente boek Seeing What Is Not There: Figuring the Anarchive stelt dat we verder moeten kijken dan de gewelddadige leemtes van koloniale uitwissing om de onvermoeibare overvloed van het leven te herstellen. Kunstenaar Satch Hoyt presenteert zijn lopende project “Un-Muting. Sonic Restitutions”, waarin hij de talloze Afrikaanse muziekinstrumenten die zijn opgeslagen in de stille depots van westerse musea lokaliseert, bespeelt en “ontdempt”. Hoyt sluit de dag af met een sonische performance, waarbij hij de potentiële overvloed van het archief ten gehore brengt.
Shola von Reinhold is een Schotse socialite en schrijfster. Shola heeft gepubliceerd in de Cambridge Literary Review en The Stockholm Review, werd in 2018 uitgeroepen tot Cove Park’s Scottish Emerging Writer en won onlangs een Dewar Award for Literature. Shola is net afgestudeerd aan de masteropleiding Creative Writing in Glasgow, die ze dankzij de Jessica Yorke Writing Scholarship heeft kunnen afronden, en studeerde eerder beeldende kunst aan Central Saint Martins. Shola heeft ook geschreven voor publicaties als i-D en AnOther Magazine. Haar debuutroman LOTE won de Republic of Consciousness Prize en de James Tait Memorial Prize.
Eunsong Kim is universitair hoofddocent aan de afdeling Engels van Northeastern University. Ze is de auteur van gospel of regicide (Noemi 2017) en vertaalde samen met Sung Gi Kim de poëtische tekst Have You Been Feeling Blue These Days? van Kim Eon Hee, die in 2019 verscheen. Haar monografie, The Politics of Collecting: Race & the Aestheticization of Property (Duke 2024), geeft vorm aan de geschiedenis van het immaterialisme door de opkomst van Amerikaanse musea, avant-gardistische vormen, digitalisering en neoliberale esthetiek te onderzoeken, om na te gaan hoe ras en eigendom fundamenteel worden voor moderne artistieke instellingen. In 2021 was ze medeoprichtster van offshoot, een kunstruimte voor transnationale activistische gesprekken.
Satch Hoyt is een spiritualist, een voorstander van rituelen en retentie. Als beeldend kunstenaar en muzikant wordt zijn veelzijdige en veelvlakkige oeuvre – of het nu gaat om beeldhouwkunst, geluidsinstallaties, schilderkunst, muzikale uitvoeringen of muziekopnames – gekenmerkt door een onderzoek naar de ‘Eternal Afro-Sonic Signifier’ en de manier waarop deze zich verplaatst tussen en te midden van de culturen, volkeren, plaatsen en tijden van de Afrikaanse diaspora. Die vier suggestieve woorden (een term bedacht door Hoyt) verwijzen naar het ‘mnemonische netwerk van geluid’ dat voor de tot slaaf gemaakte Afrikanen ‘de enige metgezel was tijdens de gedwongen migratie van de Middle Passage’.¹ Het was, en is, een zwaarbevochten somatisch instrumentarium om te onthouden waar je vandaan komt en wie je bent – en misschien ook waar je naartoe gaat – tegen alle verwachtingen in.
Carine Zaayman is kunstenaar, curator en wetenschapper. Ze zet zich in voor een kritische benadering van koloniale archieven en collecties, met name die welke sporen van het Khoekhoe-verleden bevatten. Haar werk richt zich op de nasleep van slavernij en kolonialisme, met name in de Kaap, door ongrijpbare en verwaarloosde geschiedenissen onder de aandacht te brengen. Haar onderzoek heeft tot doel bij te dragen aan een radicale heroverweging van koloniale archieven en museumcollecties, met name door te helpen manieren te vinden om hun greep op onze verbeelding te doorbreken wanneer we het verleden vertellen, en om te bepalen hoe we daaruit de toekomst kunnen vormgeven.